Naar huis met de overleden baby

Iedere situatie is anders! De reden waarom of waardoor een baby overlijdt, de plek waar een baby overlijdt en hoe ouders het moment van naar huis gaan ervaren. Sommige ouders kijken ernaar uit om samen met hun overleden baby naar huis te gaan. Voor anderen komt dit moment veel te snel; zij blijven het allerliefste langer in de vertrouwde omgeving van ziekenhuis of hospice.

Anderen zien ertegenop, omdat thuis … de plek is waar de ingerichte babykamer wacht op de baby. De sporen van de panieksituatie van de bevalling of de reanimatie zijn misschien nog zichtbaar. Niet iedereen heeft reservesleutels bij de buren of familie. En niet iedereen heeft een zus die piekfijn opruimt en schoonmaakt. Of je gaat naar huis en wordt daar keihard geconfronteerd met alle spulletjes van de baby: een flesje, een knuffel, de box …

Wat jouw gevoel ook is, alles is oké als jouw wereld stilstaat.

In deze blog neem ik je stap voor stap mee in wat je kunt verwachten en waar je over na kunt denken als je jouw overleden baby mee naar huis neemt. Of als je terugkomt op jouw besluit: we kiezen voor een crematie die door het ziekenhuis geregeld wordt.

Waar gezondheidszorg en uitvaartzorg elkaar opvolgen, ben je alleen met jouw partner en baby. Het ziekenhuis laat je gaan, maar thuis begint een nieuwe fase. Wie denkt er met je mee over de rit naar huis, de thuiskomst en de eerste uren samen? Juist op het raakvlak tussen gezondheidszorg en uitvaartzorg is aandacht voor deze overgang belangrijk. Want de zorg voor ouders stopt niet bij de uitgang van het ziekenhuis.

De baby gaat met jullie mee naar huis
De allereerste vraag: brengen jullie de baby zelf naar huis of vragen jullie de uitvaartbegeleider? Soms is het spannend, of zijn er praktische redenen waardoor jullie baby nog niet mee naar huis kan. Bijvoorbeeld als jullie baby nog in het ziekenhuis blijft voor onderzoek of weer terug moet voor onderzoek.

Er is geen goede of foute keuze, alleen de keuze die het beste bij jullie past op dat moment.

In de watermethode naar huis en de redenen waarom dit (soms) wringt
In veel ziekenhuizen maakt men gebruik van de watermethode als de baby tijdens de zwangerschap overlijdt. Ziekenhuizen adviseren om de baby in de watermethode, afgesloten met een deksel, mee naar huis te nemen.

Soms is die watermethode zacht en zorgvuldig, maar in de praktijk betekent dat ook weleens een magnetronbakje, een Curver-bak, een bakje dat eruitziet alsof je gisteren nasi speciaal bij de Chinees bestelde, of een emmer(tje) … En dat wringt. Bij jullie als ouders en bij mij, omdat dit niet past bij het gevoel dat jullie hebben bij jullie baby en bij wat je nodig hebt als een baby overlijdt.

Sommige ouders lenen een mandje van het ziekenhuis, dat weer terug moet tijdens de eerstvolgende ziekenhuisafspraak. Of ouders ontvangen een mandje van stichtingen waarbij verpleegkundigen zeggen dat het mandje ook geschikt is voor de uitvaart. Wat in de praktijk vaak niet zo is.

Ik ben geen voorstander van de baby in de watermethode meenemen in de auto. En ik leg je uit waarom. Bij een drempel of plotseling remmen ontstaat er beweging in het water. Alleen al het idee dat jullie baby met zijn of haar neusje tegen de onderkant van het deksel komt. Dat geeft onrust, het is absoluut niet wat je wilt!

Veel moeders willen de baby graag op schoot, vertrouwd en dichtbij. Tegelijk is het praktisch lastig wanneer er water lekt of het deksel niet goed afsluit. Zit jij toch met kraamverband op de bijrijdersstoel of achterbank, en dat geeft vlekken. Wil je ook niet. Vrachtwagenchauffeurs of andere mensen kijken om zich heen en kijken vanuit de hoogte in jouw auto, waar zij de baby in het water zien liggen. Wil je dus ook niet.

Sommige artsen, verpleegkundigen en ook uitvaartondernemers zijn vindingrijk en adviseren om de baby in de watermethode in een boodschappentas mee te nemen. Zo verplaats je je ook ongezien door het ziekenhuis. Voor veel ouders voelt dat als een groot contrast met hoe je jouw baby wilt dragen en beschermen.

Het zijn de momenten waarop je voelt en hardop zegt: niet voor mijn baby! En dat gevoel mag (moet?) je serieus nemen.

Misschien lees je dit en denk je: zo ging het bij ons ook! Weet dan dat je op dat moment het allerbeste voor jouw baby deed met de informatie die je toen had …

Hoe neem je jouw overleden baby mee naar huis?
Er zijn manieren die wel zacht zijn, die rustig en prettig zijn en ook zo ervaren worden.

Als je weet dat jouw baby overleden is in jouw buik of jullie breken de zwangerschap af
Je neemt het mandje, kistje voor de uitvaart of de Maxi-Cosi mee naar het ziekenhuis. De Maxi-Cosi is geschikt voor baby’s vanaf een lengte van 40 centimeter.

Als jouw baby tijdens de zwangerschap overleden is en je bent bevallen in het ziekenhuis, maken de meeste ziekenhuizen gebruik van de watermethode. Ongeveer een kwartier voor het vertrek naar huis til je jouw baby uit de watermethode en baker je jouw kleintje in op de gladde kant van een celstofonderlegger, met daaromheen een zachte hydrofiele doek. Net wat minder klinisch, zachter en warmer. Je legt jouw baby in het mandje. Eenmaal thuis leg je de baby meteen weer in de watermethode.

Als jouw baby plotseling overlijdt tijdens de geboorte of (korte) tijd daarna
Heel eerlijk: ik zou gaan voor de Maxi-Cosi met een mooie hydrofiele doek voor de opening.

Stel dat je dat toch naar vindt, dan hebben de meeste babyuitvaartondernemers mandjes in verschillende maten om jouw baby naar huis te dragen. Of je hebt een mooie omslagdoek en draagt de baby in jouw armen. Heb jij gekozen voor een uitvaartondernemer zonder overbrengmand, zoals uitvaartondernemers dat noemen. Weet dan dat je altijd een Mozesmand kunt huren bij Sterrenkindje®.

Wat je ook kiest, het allerbelangrijkste is dat het goed voelt voor jou. Weet dat je elk moment kunt terugkomen op wat je de afgelopen dagen besloten hebt. Bel de uitvaartondernemer en de kraamzorg dat jullie naar huis gaan, inclusief de verwachte tijd van aankomst thuis.

Wat je ook kiest, het allerbelangrijkste is dat het goed voelt voor jou. Weet dat je elk moment kunt terugkomen op wat je de afgelopen dagen besloten hebt. Bel de uitvaartondernemer en de kraamzorg dat jullie naar huis gaan, inclusief de verwachte tijd van aankomst thuis.

De gangen van het ziekenhuis
Het moment waar weinig over gesproken wordt: de weg door het ziekenhuis naar buiten!

Vaak zit jij als kersverse moeder en kraamvrouw in een rolstoel en duwt een verpleegkundige de rolstoel. Jouw partner draagt het ziekenhuiskoffertje en de baby staat op jouw schoot in de Maxi-Cosi of in een mandje, losjes toegedekt met een dekentje. Je wilt jouw baby beschermen tegen de buitenwereld … en jouzelf ook!

De gangen van het ziekenhuis maken indruk! Drukke gangen, liften vol mensen of een kille, stille achterafroute. Niets wat oké voelt bij de geborgenheid die jullie baby en jullie nodig hebben en bij de trotsheid die je voelt voor jouw baby.

Bereid je ook voor op mensen die op je aflopen en gefeliciteerd zeggen. Niet iedereen heeft de fijngevoelige snaar om rauwe rouw aan te voelen. Of je straalt als een aap met zeven gouden staarten door de zwangerschapshormonen. Zonder dekentje is de kans groot dat je voorover over het mandje hangt, en daar krijg je enorme spierpijn van in jouw schouders en bovenrug.

Vermijd het bezoekuur! Wat je ook niet wilt, is dat je in een rolstoel naar de auto gebracht wordt tijdens het bezoekuur. Overvolle liften en gangen, overal mensen … terwijl de wereld te groot is voor jou.

Vaak heb je de keuze tussen de hoofdingang of de achterdeur. Mijn werkgever had beide. Wat belangrijk is om te weten, is dat de route naar de achterdeur door een donker keldergedeelte ging. Een deel had witte, steriele tegels en een ander deel was een onaangename, brede transportgang met bedden, waskarren en etenskarren aan de zijkant.

Misschien is de hoofdingang dan wel de beste optie, mits het geen bezoekuur is. Hoewel die hoofdingang van mijn werkgever … daar was het altijd druk met een trage draaideur. We hadden wel een liftsleutel, waarmee je zo naar de benedenverdieping ging zonder tussenstop.

Verklaring
De meeste artsen geven een artsenverklaring mee. Een verklaring met de datum en het tijdstip van overlijden, de zwangerschapsduur en de vermelding dat jullie de baby zelf vervoeren. Mocht je onderweg aangehouden worden, om welke reden dan ook, dan scheelt dat een hoop gedoe met de politie.

De arts geeft ook een A- en B-verklaring mee. Deze formulieren heb je nodig voor de aangifte bij de gemeente en voor de uitvaart.

Extra onderzoek
Soms twijfelen artsen aan de doodsoorzaak van de baby … Er is dan uitgebreider onderzoek nodig en de overleden baby mag voorlopig niet mee naar huis. Op een later tijdstip mag de baby opgehaald worden uit het mortuarium van het ziekenhuis of van de politie.

Misschien mag je zelf jouw baby ophalen, maar misschien moet je dat ook helemaal niet willen. Koud, klinisch …

Onderweg
Eindelijk ben je bij jullie auto! Of nog beter: iemand komt jullie ophalen bij de hoofdingang. Een warme auto met een fijn familielid of goede vriend(in) als chauffeur die jullie naar huis brengt. Met zijn drieën zitten jullie op de achterbank. De baby tussen jullie in of in jouw armen.

Jullie wereld staat stil, de wereld buiten kun je nauwelijks volgen. Onderweg naar huis kun je stilletjes op de achterbank zitten, een beetje voor je uit staren, de baby vasthouden, zonder dat je alert hoeft te zijn op alle auto’s die links en rechts voorbijschieten.

Thuis op de drempel
Jullie eerste dag thuis start op het moment dat je de drempel overstapt. Wie draagt de baby naar binnen? Wil je foto’s van het moment dat jullie samen met de baby uit de auto stappen en over de drempel gaan?

Soms gebeurt er iets anders: paniek. Waar laten we de baby? Dat is echt niet raar! Zeker als je je niet hebt voorbereid op dit moment. Omdat jouw baby onverwacht overleed, omdat je van gedachten bent veranderd, de babykamer nog niet klaar is of niet goed voelt, of omdat je keihard wordt geconfronteerd met het feit dat dit moment zo anders had moeten zijn. Weet dat je de thuiskomst van jouw baby niet perfect hoeft te doen. Het hoeft niet insta-waardig te zijn. Het moment is zoals je het op dat moment beleeft.

De uitvaartondernemer is onderweg naar jullie en neemt de koeling mee. Of je hebt de watermethode al klaarstaan en je pakt de flessen met koud water uit de koelkast en de ijsblokjes uit de vriezer. Soms is thanatopraxie mogelijk en draag je jullie baby naar jouw comfortabele stoel, zit je in jouw favoriete hoekje van de bank of kruip je meteen jouw bed in.

De kraamzorg (indien van toepassing) is ook onderweg.

De uitvaartondernemer brengt jullie baby naar huis
Om welke reden dan ook: jullie vinden het spannend, er was extra onderzoek nodig, het onderzoek naar het overlijden van jullie baby vindt op een later tijdstip plaats, of jullie willen de baby in de dagen tussen het ontslag uit het ziekenhuis en de dag voor de uitvaart niet thuis hebben. Of je komt terug op het besluit dat jullie baby tot de uitvaart in het mortuarium of uitvaartcentrum blijft …

De uitvaartondernemer brengt jullie baby vanuit het mortuarium van het ziekenhuis, de politie of het uitvaartcentrum naar jullie huis. Het is helpend om vooraf na te denken over: hoe laat komt jullie baby thuis? Wie draagt de baby naar binnen? Of je foto’s wilt maken? Waar jouw baby gaat liggen? In een babynestje op de bank, in een wiegje, in de watermethode, in het mandje of kistje voor de uitvaart.

Alles kan en alles mag.

De juiste manier om jullie overleden baby naar huis te brengen is er niet, alleen jullie manier! Volg je gevoel, ook al zeggen en verwachten anderen iets anders. Veel tijd om te dimdammen heb je niet … Juist nu je zo kwetsbaar bent, wijst jouw gevoel jou de weg..