De kraamverzorgende vraagt wat je wilt eten. Je kijkt haar aan en haalt jouw schouders op. Eten? Je hebt helemaal geen honger. Jouw baby is overleden en jouw hoofd staat naar alles, behalve naar een boterham of een warme maaltijd.
En zit je eindelijk aan tafel met een bakje fruit met yoghurt, sturen vriendinnen appjes. Vult de postbode de brievenbus met kaarten van personen die je nauwelijks kent. Belt de bloemist aan met een bos geurende bloemen van de achterbuurvrouw. De telefoon gaat, de deurbel rinkelt, de brievenbus kleppert. Iedereen leeft mee, maar rust? Die is ver te zoeken. O ja, en er was ook nog iets met de tekst van het geboortekaartje en de bloemen voor de uitvaart.
Herstellen van de bevalling vraagt veel energie en tijd. Rouwen kost ook enorm veel energie. Jouw lichaam heeft voeding nodig om te herstellen, maar eten staat misschien wel helemaal onderaan jouw lijstje.
Waar andere kraamvrouwen weken over hun herstel kunnen/mogen doen. Heb jij het afscheid van jouw kind in de agenda staan. Afhankelijk van de termijn van de zwangerschap zijn er maximaal zes werkdagen tussen de bevalling en de uitvaart. Je hebt alle energie nodig om bij de uitvaart te zijn. Niet omdat je wil, maar omdat je van jezelf moet ….
Over voeding in de kraamweek is veel informatie te vinden. Maar hoe zorg je voor jezelf met voeding als je niet alleen herstelt van de bevalling, maar ook rouwt om jouw overleden baby en ondertussen de uitvaart van jouw kind organiseert?
In deze blog lees je hoe je jezelf met voeding ondersteund, zodat jouw lichaam de bouwstoffen krijgt die het nodig heeft en je zo goed mogelijk voor jezelf zorgt in de dagen waarin jouw energie hard nodig hebt.
Waarom is voeding belangrijk?
Voeding na het verlies van jouw baby niemand spreekt, schrijft of onderzoekt hier over. Inmiddels ken je mijn manier van aanpak; waar anderen rechtdoor gaan, ga ik links of rechts. Whatever! Ik ga je uitleggen waarom voeding wél belangrijk is.
Wat heeft een rouwende kraamvrouw echt nodig?
In de korte tijd samen gebeurd ontzettend veel. Je brengt zoveel mogelijk tijd door met jouw overleden baby, regelt het afscheid en ontvangt familie en vrienden. Een pyjamadag of onder een dekentje op de bank horen er óók bij.
Vaak is een overleden kind thuis, maar niet altijd. Verblijft jouw baby in een uitvaartcentrum dan ga je niet in jouw pyjama naar de baby. Je trekt kleding aan, verzorg je jezelf, misschien een beetje optutten en maak je de reis om bij jouw kind te zijn. Ook daarvoor heb je energie nodig.
Moeders zijn óók kraamvrouw. Wat heeft een kraamvrouw in rouw nodig?
Krachtvoer! Na een bevalling, hoe kort of lang jouw zwangerschap ook duurde, heeft jouw lichaam tijd en energie nodig voor herstel. Jouw lichaam maakt geen onderscheid tussen een baby die leeft en een baby die is overleden.
Er gebeurt veel in jouw lichaam: jouw baarmoeder krimpt, bloedverlies, hormonen veranderen. Misschien heb je last van trekkende of jeukende hechtingen, uitputting, stuwing en slapeloze nachten. Heb je een keizersnede gehad, dan komt daar een operatiewond bij. Bij sommige moeders komt ook de borstvoeding op gang. Jouw lichaam maakt melk aan, ook als jouw baby overleden is. Ook dat kost zowel lichamelijk als emotioneel energie.
Wat gebeurt er in jouw lichaam als je rouwt na het overlijden van jouw baby?
Jouw hele lichaam heeft gewerkt. Keihard gewerkt. En terwijl jouw lichaam herstelt, speelt er nog iets: rouw met hoofdletters. ROUW, dus. Er gebeuren twee dingen tegelijk: lichamelijk herstel en rauwe rouw. Beide kosten bergen energie, terwijl je ondertussen ook nog van alles moet regelen.
Je wilt zo veel mogelijk tijd met jouw baby doorbrengen en vindt slapen zonde van die kostbare uren. Je neemt vele beslissingen en regelt praktische zaken voor de uitvaart. Of je nu thuis bent met jouw baby of naar het uitvaartcentrum reist: je hebt energie nodig om overeind te blijven en om deze dagen door te komen.
In de kraamweek en tijdens de acute rouw ben je hoogstwaarschijnlijk niet bezig met gezond eten zoals je dat gewend was. Het gaat er niet om dat je nu ineens alles perfect doet. Het gaat erom dat jouw lichaam iets binnenkrijgt en dat je voor jezelf zorgt op een manier die lukt.
Rouw heeft een grote impact op jouw lichaam. Het overlijden van jouw baby brengt veel stress met zich mee. Jouw lichaam reageert daarop met lichamelijke spanningen, veranderingen in eetlust en moeite met slapen of concentreren. De aandacht voor eten en slapen verdwijnen naar de achtergrond.
Iedereen reageert anders op rauwe rouw. Sommige ouders hebben nauwelijks trek en eten weinig. Andere ouders prikken gedachteloos met hun vork in het eten. Of kost het hun te veel moeite om de vork naar hun mond te brengen. Anderen gaan juist meer eten of snaaien of drinken meer alcohol. Hoe je reageert, verschilt van persoon tot persoon.
Waarom eten juist nu belangrijk is?
De uitvaart van jouw baby staat in de agenda. Je neemt beslissingen, regelt van alles en ontvangt tussendoor kraambezoek.. Maar vóór die uitvaart is er misschien iets wat voor jou alles overstijgt: de tijd die je met jouw baby wilt doorbrengen. Je wilt jouw kind vasthouden, verzorgen, bekijken en herinneringen maken. Je wilt zo veel mogelijk tijd doorbrengen met jouw baby. Je voelt verdriet, maar ook zoveel liefde en is alles onwerkelijk.
Eten is het laatste waar je aan denkt. Misschien krijg je nauwelijks iets door jouw keel, vergeet je te eten of leef je op koffie en wat toevallig binnen handbereik staat. Jouw hoofd staat er niet naar om na te denken over gezonde voeding. Je hebt geen energie om uitgebreid te kauwen of te koken.
Jouw lichaam heeft voeding nodig. Eiwitten, vetten en koolhydraten hebben allemaal hun eigen functie. Het gaat niet om één voedingsstof die belangrijker is dan de rest, maar om voldoende energie en een combinatie van voedingsstoffen die jouw lichaam ondersteund bij het herstel.
Het belangrijkste is dat je samen met jouw overleden baby jullie te korte tijd samen doorbrengt op een manier die bij jou past. Zo volledig mogelijk beleven en bij het afscheid aanwezig kunnen zijn. Eten neemt jouw verdriet niet weg, maakt het afscheid niet minder zwaar. Jouw lichaam heeft deze voedingsstoffen nodig.
Waarom zijn eiwitten belangrijk na de bevalling?
Het gevoel dat je door een vrachtwagen bent overreden: het is misschien wel de beste omschrijving van hoe je je na de bevalling voelt. Alles doet pijn, soms op plekken waarvan je niet eens wist dat je spieren had.
Jouw lichaam heeft hard gewerkt tijdens de zwangerschap en de bevalling en moet herstellen. Daarvoor zijn eiwitten nodig. Eiwitten zijn bouwstoffen die jouw lichaam nodig heeft voor het herstel van spieren en weefsels en de wondgenezing. Een wond?, hoor ik je al denken. Ja, echt. Iedere moeder heeft na de bevalling een wond in de baarmoeder: de plek waar de placenta zat. Heb je een keizersnede gehad, dan moet ook de operatiewond genezen.
Je hoeft nu niet ineens bergen eiwitten te eten of aan de shakes en energierepen. Kijk vooral wat je lukt en waar je trek in hebt. Een schaaltje kwark, een roerei, een boterham met kaas of een kom soep met linzen leveren eiwitten. En als uitgebreid koken of kauwen te veel gevraagd is, zijn kleine, eenvoudige eetmomenten een prima begin.
Hoe krijg je toch iets binnen?
Veel ouders herkennen dit: geen eetlust hebben, vergeten om te eten, koken dat voelt als te veel of eten smaakt anders dan voorheen. Andere ouders merken juist dat ze meer gaan eten dan normaal of troost zoeken in eten of alcohol.
Een bord vol eten …
Rouw belast jouw lichaam en zenuwstelsel flink en kost enorm veel energie. Sommige ouders komen na het overlijden van hun baby in een overlevingsstand terecht. Alles wat niet direct noodzakelijk voelt, verdwijnt naar de achtergrond. Ook eten.
Het doel is niet om in deze periode perfect te eten. Het doel is voeding die jouw lichaam een beetje ondersteunt. Kies wat haalbaar is. Warm, zacht, voedzaam, makkelijk en troostend. Geen ingewikkeld bord waar je alleen met een vork in prikt. Eten mag simpel zijn. Een boterham, een kom soep of een opgewarmd restje van gisteren: het telt allemaal mee.
Houvast: kleine eetmomenten
Jouw lichaam weet niet dat jouw baby overleden is. Je bent bevallen, hormonen razen door je heen en jouw lichaam hersteld. Je bent niet alleen een rouwende moeder, je bent óók kraamvrouw. Ook ’s nachts kun je wakker zijn, terwijl jouw baby er niet meer is om te voeden.
Als jouw baby thuis is, kan er ook ’s nachts nog zorg nodig zijn. Misschien moet je de koelmatjes verwisselen, wil je de watermethode controleren of kijk je even bij jouw baby. Allerlei gedachtes in jouw hoofd die je wakker houden, terwijl de rest van de wereld slaapt. Nou ja … een deel van de wereld.
Voor veel ouders zijn de avonden en nachten zwaar. De stilte is groter, er is minder afleiding en je bent meer op jezelf en jouw gedachten aangewezen. Juist tijdens die momenten kun je gemakkelijk vergeten om ook voor jezelf te zorgen.
Ben je toch wakker? Drink iets en neem iets kleins te eten. Leg alvast een makkelijke snack klaar. Zodat je niet eerst na moet denken over wat je pakt. Stel jij hebt een partner die van nature al licht slaapt … dan is misschien nootjes niet het allerbeste voorbeeld. Kies iets wat je makkelijk eet én waar je niemand mee wakker maakt, iets zachts en geruisloos. Een banaan, een schaaltje yoghurt, kwark of drinkyoghurt.
Rouw brengt vaak chaos met zich mee. Een paar vaste eetmomenten kunnen een beetje structuur geven aan je dag:
Zie het niet als een strak schema dat je moet volgen. Het zijn momenten waarop je even kunt stilstaan bij de vraag: heb ik vandaag al iets gegeten en gedronken? Lukt een volledige maaltijd niet, dan is iets kleins ook goed.
Wat kun je eten en drinken? Voedzame ideeën
Voor Krachtvoer! combineer ik kennis uit verschillende vakgebieden: algemene richtlijnen voor gezonde voeding, voedingskundige inzichten uit de chirurgische zorg en wondgenezing, en voedingszorg bij intensieve lichamelijke inspanning en het herstel daarvan. Die kennis vertaal ik naar het lichamelijke herstel van de kraamvrouw, met bijzondere aandacht voor de acute rouw.
Het belangrijkste: maak geen ingewikkelde gerechten om voedzaam te eten. Kies vooral wat je lekker vindt, wat je verdraagt en wat op dat moment lukt. Soms heb je zin in een warme maaltijd, soms krijg je alleen iets kleins naar binnen.
Warme maaltijden
Eiwitrijke tussendoortjes
Voor wie iets anders wil
Warme dranken
Drinken is net zo belangrijk. Tijdens het rouwen vergeet je makkelijk om te drinken. Voldoende vocht is belangrijk voor jouw herstel en gezondheid. Zorg dat er altijd iets te drinken in de buurt staat. Niet alleen water, maar ook thee of een lekker sapje.
Soms maak je een maaltijd eiwitrijker door het toevoegen van linzen, ei of yoghurt. Anders eten is niet nodig. Lukt een volledige maaltijd niet? Dan is iets kleins ook goed.
Keukenprinsen en prinsessen
Rouw, het herstel van de bevalling en het voorbereiden van de uitvaart van jullie kind vragen heel veel van je! Laat anderen jou helpen. Misschien wel de belangrijkste tip: goed voor jezelf zorgen betekent óók dat je anderen vraagt om voor jou te zorgen. Vraag bijvoorbeeld iemand om:
Tot slot
Rouw verandert alles, echt alles! Ook jouw relatie met eten. Soms verdwijnt jouw eetlust, soms verandert wat je lekker vindt en soms voelt eten als een ware opgave.
Jouw lichaam verdient zorg en aandacht. Soms klein, soms eenvoudig, soms met hulp …
Alles wat je doet om jezelf te voeden, is een vorm van zelfzorg. En voor nu is dat meer dan genoeg!
Sidenote | Wie zorgt er voor de voeding van de kraamvrouw?
Men besteedt veel aandacht aan de bevalling, de gezondheid van de baby en de verzorging in de kraamweek. Maar wie legt de kraamvrouw uit welke voedingsmiddelen haar lichaam nodig heeft voor het herstel na de zwangerschap en bevalling? In de richtlijnen die ik heb onderzocht, is die vraag niet uitgewerkt tot concrete, algemene voedingsadviezen.
Geraadpleegde Nederlandse richtlijnen en beroepsinformatie
Geraadpleegde internationale richtlijnen en wetenschappelijke literatuur
Bedankt voor je vertrouwen in Sterrenkindje® baby- en kinderuitvaartproducten.
Op dit moment is mijn agenda volledig gevuld. Om de persoonlijke aandacht en zorg te kunnen blijven bieden waar Sterrenkindje® voor staat, nemen wij tijdelijk geen nieuwe opdrachten aan en krijgt de website een volledige update.
Heb je met spoed een kinderuitvaartmand of kist nodig? Dan verwijs ik jou graag door naar Van Wijk Uitvaartkisten. Zij voeren de kindercollectie die wij voor hen hebben ontworpen en helpen je graag verder.
Van Wijk Uitvaartkisten
010 – 450 23 33
info@vanwijkuitvaartkisten.nl
www.vanwijkuitvaartkisten.nl
Dank je wel voor je begrip.
